I. Lời Giới Thiệu
Hoa Kỳ có một nền giáo dục đại học (ĐH) hàng đầu trên thế giới, nhiều đại học ở đẳng cấp khác nhau cho nhiều đối tượng, một ngôn ngữ phổ biến nhất thế giới, thật nhiều tổ chức kinh tế lớn nhất của thế giới, một nền văn hóa đa dạng, nhiều sắc tộc khác nhau (luôn cả trên một triệu Việt Kiều) sống hòa hoãn và tôn trọng lẫn nhau, và một đất nước rộng lớn với khi hậu và phong cảnh đa dạng.
Những yếu tố trên thu hút trên 600,000 sinh viên ngoại quốc đến du học vào niên khóa 2007-2008 trong đó 8,000 sinh viên từ VN. Đại sứ Hoa Kỳ, ông Michael Michalak đang đẩy mạnh việc người VN qua Hoa Kỳ du học qua Diễn Đàn Giáo Dục Việt Mỹ vào tháng 1, 2009 tại Sheraton-Sài Gòn và tháng 1, 2008 tại Hà Nội, và tạo điều kiện thuận lợi để tăng gấp đôi số du học sinh VN trong những năm tới.
TS Trần Văn Hiển là giáo sư của Đại Học Houston-Clear Lake, Texas, USA từ năm 1987. GS thường về VN thiết lập những chương trình liên kết giữa hệ thống ĐH Houston và ĐH Việt Nam. Qua những chương trình này, gần 1000 du học sinh đến Hoa Kỳ du học, rất nhiều sinh viên được học bổng của ĐH Hoa Kỳ. Bài viết này giúp người Việt trong và ngoài nước hiểu biết rõ vấn đề để có những bước đi chắc chắn, ít tốn kém khi lựa chọn và chuẩn bị cho chính mình hay thân nhân trong việc du học Hoa Kỳ.
II. Xin Visa du học Hoa Kỳ
Xin visa đi du học là một vấn đề rất khó khăn cho người Việt trong nước. 80-90% những người không hiểu về những đòi hỏi từ Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ (BNG-HK) và không chuẩn bị kỹ, bị rớt visa. Chỉ có viên chức BNG-HK tại VN có thẩm quyền cấp visa du học, do đó bạn đừng tin tất cả những ai hứa hẹn xin visa được cho bạn. Người xin visa cần biết mình xin loại visa nào và cần chứng minh gì để được visa.
II.1 Loại visa du học:
Hai loại visa du học phổ biến nhất là F-1 và J-1.
Visa F-1: Là loại visa cấp cho người du học tại Hoa Kỳ bậc trung học/ đại học / cao học. Visa F-1 do BNG-HK (Lãnh sự quán Hoa Kỳ ở Sài Gòn hay Đại Sứ Quán ở Hà Nội) cấp và thường có giá trị một năm. Trong năm này, bạn có thể qua lại Hoa Kỳ nhiều lần mà không cần phải đi phỏng vấn lại.
Bạn cấn có mẫu I-20 do một trường tại Hoa Kỳ cấp để xin visa F-1.
Sau khi học xong, bạn có thể tiếp tục ở lại Hoa Kỳ đi làm một cách hợp pháp nếu được công ty của Hoa Kỳ chấp nhận và làm thủ tục hợp lệ cho bạn.
Visa J-1: Là loại visa cấp cho người du học tại Hoa Kỳ thông qua những chương trình trao đổi văn hóa, nghiên cứu hoặc chương trình học bổng của chính phủ Hoa Kỳ. Visa J-1 do BNG-HK cấp và thường có giá trị một năm.
Bạn cần mẫu DS-2019 do một trường (hay một tổ chức giao lưu văn hóa) tại Hoa Kỳ cấp để xin visa J-1.
Sau khi học xong, bạn không được phép ở lại Hoa Kỳ đi làm.
II.2 Cần chứng minh gì để được visa du học Hoa Kỳ?
Luật cấp visa cho du học sinh đòi hỏi bạn phải chứng minh cho viên chức phỏng vấn tại BNG-HK ba điều sau:
Lý do đi Hoa Kỳ chính là để học. Ví dụ có điểm TOEFL cao, là học sinh giỏi, biết là mình sẽ học gì và học ra sao ở Hoa Kỳ, đến một trường có kiểm định chất lượng tốt, v.v..
Bạn hay người tài trợ, phải có đủ tài chính lo cho bạn ít nhất là năm đầu. Nếu bạn có đủ tài chính cho suốt thời gian học ở Hoa Kỳ thì chắc chắn hơn.
Bạn có nhiều gắn bó với Việt Nam (vợ, chồng, con cái, tài sản, cơ sở làm ăn, v.v.) và du học Hoa Kỳ sẽ giúp bạn thành đạt ở VN khi trở về (nên chọn những nghành có thể kiếm được nhiều tiền ở VN).
Nếu muốn được visa, bạn phải thuyết phục được viên chức BNG-HK 3 điều trên, và tốt nhất nếu thuyết phục bằng tiếng Anh để cho họ thấy bạn có chuẩn bị tốt cho việc du học Hoa Kỳ. Về vấn đề bảo lãnh tài chánh, tốt nhất người tài trợ là người ở VN. Người tài trợ ở Hoa Kỳ sẽ làm giảm đi sự gắn bó với VN.
III. Thủ tục xin giấy nhập học từ trường Hoa Kỳ
III.1. Những điều kiện chấp nhận của các trường TH/ĐH Hoa Kỳ
TH/ĐH Hoa Kỳ thường nhận học sinh như sau:
Trung học – Thường chỉ có trường tư ở Hoa Kỳ nhận du học sinh vào cấp 3. Họ không yêu cầu TOEFL mà chỉ cần bảng điểm (dịch ra tiếng Anh). TOEFL là một chương trình kiểm tra tiếng Anh của Hoa Kỳ do công ty ETS (ở bang New Jersey) đảm trách.
Cao Đẳng/Community College – Trường yêu cầu bằng tốt nghiệp trung học Việt Nam (dịch ra tiếng Anh) và điểm TOEFL từ 500 đến 550 (từ 61 đến 79 cho iBT). Nếu không có đủ điểm TOEFL, bạn phải học ESL tại trường Cao Đẳng từ 6 tháng đến 1 năm.
Đại Học/University – Điều kiện nhập học cũng giống như Community College. Thường các trường đại học còn yêu cầu người học có SAT. Thi SAT do tổ chức ETS đảm trách nhằm kiểm tra kiến thức về toán học và hiểu biết tổng quát về Hoa Kỳ.
III.2. Những bước cần chuẩn bị cho du học Hoa Kỳ
Du học Hoa Kỳ rất tốn kém và rủi ro cao do đó người học cần có một sự chuẩn bị kỹ lưỡng như sau:
Tự xét khả năng hội đủ điều kiện đạt visa – Bạn phải hiểu biết về thủ tục xin visa và biết mình có hội đủ điều kiện xin được visa hay không. Bạn sẽ phí tiền và mất công nếu bạn không có khả năng xin được visa đi du học Hoa Kỳ.
Phải lượng sức mình – Bạn cần biết khả năng tài chính, tiếng Anh, học lực và sự trưởng thành trong cuộc sống của chính mình. Về tiếng Anh, bạn cần hoàn tất ESL4 (tương đương 450 TOEFL giấy) cho trung học, điểm TOEFL ít nhất là 500 (61 cho iBT) cho ĐH (nếu có bằng trung học VN) trước khi nộp đơn xin nhập học.
Tìm được một trường thích hợp - Ở Hoa Kỳ, có cả ngàn trường TH và ĐH, và bạn cần chọn được một vài trường thích hợp với khả năng của bạn. Hầu như mọi thông tin về trường có thể tìm được trên mạng. Sau khi tìm được một vài trường vừa ý, bạn phải đọc kỹ trang web của họ xem bạn có hội đủ mọi điều kiện nhập học hay không.
Dịch tất cả văn bằng, dữ kiện cần thiết qua tiếng Anh.
Xin hộ chiếu hay Passport từ chính quyền Việt Nam.
Điền và nộp đơn xin nhập học trường ĐH Hoa Kỳ và nhận mẫu I-20 từ trường. Nếu bạn làm đơn đúng ngay từ đầu, bạn có thể nhận I-20 trong vòng 1 tháng. Nếu không, bạn có thể mất 3 đến 6 tháng.
Chuẩn bị thật kỹ hồ sơ xin visa, và đi phỏng vấn visa – Đây là một việc rất quan trọng vì bạn chỉ được năm, mười phút để thuyết phục viên chức BNG-HK qua hồ sơ và lời nói để nhận được visa. Nếu bị từ chối, hồ sơ sẽ được lưu trữ trong computer, viên chức sẽ ngoáy vào lý do rớt này trong những lần xin visa tới, và bạn sẽ bị lúng túng nhiều hơn. Sau 3, 4 lần bị từ chối, xác suất được visa của bạn gần như là con số không, ngoại trừ bạn có thể chứng minh một sự thay đổi rất lớn trong trường hợp của bạn. Do đó khi thiếu chuẩn bị, bạn tránh đừng đi xin visa để không bị vướng vào tình huốn này.
